Jharkhand Ke Apwah Pranali
➧ рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдЬैрд╡ рдоंрдбрд▓ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рд╣ेрддु рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ाрдзрди рд╣ै, рдЬो рдк्рд░рдХृрддि рдк्рд░рджрдд рд╣ै।
➧ рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдЬрд▓ рдПрд╡ं рджूрд╕рд░े рд╕्рд░ोрдд рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдЬрд▓ рдХे рдмрд╣ाрд╡ рдХी рд╕рдордЧ्рд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдирджिрдпां, рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдПрд╡ं рдЧрд░्рдо рдЬрд▓рдХुंрдб рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдоें рдмрдб़ी рдЖрдХाрд░ рд╡ाрд▓ी рдирджिрдпां рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрд╣ां рдХी рдЕрдзिрдХांрд╢ рдирджिрдпां рдЫोрдЯे рдЖрдХाрд░ рдХी рд╣ै।
➧ рдпे рдирджिрдпां рд╕рджाрдиीрд░ा рднी рдирд╣ीं рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрдирдХा рд╕्рд░ोрдд рдЕрдорд░рдХंрдЯрдХ рдХे рдкрд╣ाреЬी рдпा рдЫोрдЯाрдиाрдЧрдкुрд░ рдХे рдкрдаाрд░ рдж्рд░ोрдгी рд╣ै।
➧ рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдЭाрд░рдЦंрдб рдЬैрд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд▓िрдП рдЕрддि-рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЖрд░्рдХिрдпрди рдЧ्рд░ेрдиाрдЗрдЯ рддрдеा рдиीрд╕ рдЬैрд╕े рдЪрдЯ्рдЯाрдиे рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рдХी рдЫिрдж्рд░рддा рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै, рдлрд▓рдд: рднूрдоिрдЧрдд рдЬрд▓ рдард╣рд░ рдирд╣ीं рдкाрддा । рдЕрддः рд░ाрдЬ्рдп рдоें рднूрдоिрдЧрдд рднंрдбाрд░ рдЬрд▓ рд╕ीрдоिрдд рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рдирджिрдпों рдХी рдЙрдкрдпोрдЧिрддा
(i) рдпрд╣ां рдХी рдирджिрдпां рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै।
(ii) рдпे рдирджिрдпां рд╢िрдХ्рд╖ाрдПं, рдордд्рд╕्рдпрдкाрд▓рди, рдкрди-рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдХा рд╕ाрдзрди рд╣ै।
(iii) рдпे рдирджिрдпां рдкेрдпрдЬрд▓ рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрддी рд╣ै।
➧ рдпे рдирджिрдпों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा
(i) рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдЕрдзिрдХांрд╢ рдирджिрдпां рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрдХрд░ рдЧंрдЧा рдоें рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै рдпा рдлिрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ूрдк рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдХी рдУрд░ рдмрд╣рддे рд╣ुрдП рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।
(ii) рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдирджिрдпों рдоें рдоाрд░्рдЧ рдмрджрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдирд╣ीं рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпे рдХрдаोрд░ рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
(iv) рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдирджिрдпां рдоाрдирд╕ूрди рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдмрд░рд╕ाрдд рдХे рдоौрд╕рдо рдоें рдЗрдирдоें рдмाрдв़ рдЖрддी рд╣ै, рдкрд░рди्рддु рдЧрд░्рдоी рдХे рдоौрд╕рдо рдкрд░ рдпрд╣ рд╕ूрдЦ рдЬाрддी рд╣ैं। рд╕ोрди рдЗрд╕рдХा рдЕрдкрд╡ाрдж рд╣ै।
(v) рдпрд╣ां рдХी рдирджिрдпां рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕्рдеिрддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै, рдкрд░ंрддु рдиौрдХाрдЪाрд▓рди рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рдирд╣ीं рд╣ोрддी।
➧ рдирджिрдпों рд╕े рдЬुрдб़े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рддрде्рдп
➧ рд╕ोрди рдирджी рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рд╕рднी рдирджिрдпां рдмрд░рд╕ाрддी рд╣ै, рдЕрд░्рдеाрдд рдоौрдирд╕ूрди рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ै।
➧ рдоोрд░/ рдордпूрд░ाрдХ्рд╖ी рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдирджी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдиौрдХाрдпाрди рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
➧ рдЧंрдЧा рдирджी рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЬिрд▓े рд╕ाрд╣рдмрдЧंрдЬ рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП 2009 рдоें рдЭाрд░рдЦंрдб рд░ाрдЬ्рдп рдЧंрдЧा рдирджी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдЧрдаिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
➧ рджाрдоोрджрд░ рдФрд░ рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा рдирджिрдпों рдХी рдЖрдХाрд░िрдХी рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕े рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХि рдирджिрдпां рдирд╡ोрди्рдоेрд╖рдг (рдкुрдирд░्рдпोрд╡рди) рдХी рдк्рд░рдХिрдпा рд╕े рдЧुрдЬрд░ी рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдФрд╕рдд рд╡рд░्рд╖ा 125 рд╕े 150 рд╕ेंрдЯीрдоीрдЯрд░ рд╣ै। рдЬрдмрдХि рдпрд╣ां рдХी рдирджिрдпों рдХी рдХ्рд╖рдорддा 18 рдкॉрдЗंрдЯ 18 рдмिрд▓िрдпрди рдХ्рдпूрдмिрдХ рдоीрдЯрд░ рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें 8 рдирджी рдмेрд╕िрди рд╣ै - рдЙрдд्рддрд░ी рдХोрдпрд▓, рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрдпрд▓, рд╢ंрдЦ, рджाрдоोрджрд░, рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा, рдЦैрд░рдХрдИ, рдЕрдЬрдп, рдордпूрд░ाрдХ्рд╖ी।
➧ рдирджी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдХा рд╡िрднाрдЬрди
рдЙрдд्рддрд░-рдкрд╢्рдЪिрдо рдЕрдкрд╡ाрд╣ :- рд╕ोрди, рдкुрдирдкुрди, рд╕рдХрд░ी, рдлрд▓्рдЧु, рдХрд░рдордиाрд╕ा, рдкांрдЪрдиे, рдХिрдпूрд▓।
рдЙрдд्рддрд░ी-рдкрд╢्рдЪिрдо рдЕрдкрд╡ाрд╣ :- рдЙрдд्рддрд░ी рдХोрдпрд▓, рдФрд░ंрдЧा, рдЕрдоाрдирдд।
рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ :- рджाрдоोрджрд░, рдмрд░ाрдмрд░, рдЕрдЬрдп, рдордпूрд░ाрдХ्рд╖ी, рдм्рд░рдо्рд╣ाрдгी।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдкрд╡ाрд╣ :- рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрдпрд▓, рд╢ंрдЦ।
рджрдХ्рд╖िрдг-рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ :- рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा, рдЦрд░рдХрдИ, рдХाँрдЪी, рд░ाрдвू рдХрд╕ाрдИ, рд╕ंрдЬрдп।
➧ рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░
➧ рдпрд╣ рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рд▓िрдП рдЙрддрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдордз्рдп рднाрдЧ рдоें рдЕрдкрдиा рдк्рд░рд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рддी рд╣ै। ➧ рдЗрд╕ рдк्рд░рд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ (рдк्рд░рдЦंрдб-рдЪौрдкाрд░рдг) рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ी рдЪрддрд░ा, рдЙрдд्рддрд░ी рдХोрдбрд░рдоा рдЬिрд▓ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рднू-рднाрдЧ рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕ोрди, рдХрд░्рдордиाрд╕ा,рдкुрдирдкुрди, рдлрд▓्рдЧु, рд╕рдХрд░ी, рдкंрдЪाрдиे, рдХिрдпूрд▓ рдЖрджि рдирджिрдпां рдмрд╣рддी рд╣ै।
(i) рд╕ोрди рдирджी :- рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдоैрдХाрд▓ рд╢्рд░ेрдгी рдХा рдЕрдорд░рдХंрдЯрдХ рдкрд╣ाрдб़ी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕े рд╕ोрдирднрдж्рд░ рдПрд╡ं рд╣िрд░рдг्рдпрд╡ाрд╣ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рд╕ुрдирд╣рд░ी рд░ेрдд рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЧрдв़рд╡ा-рдкрд▓ाрдоू рдХी рд╕ीрдоा рдХो рдЫूрддे рд╣ुрдП рдпрд╣ рдирджी рд╕ीрдзे рдкूрд░्рд╡ рдХी рдУрд░ рдмрд╣рддे рд╣ुрдП рдЧंрдЧा рдирджी рдоें рдоिрд▓ рдЬाрддी рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ैं।
(ii) рдкुрдирдкुрди рдирджी :- рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдордз्рдпрдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдкрдаाрд░ी рднाрдЧ рдПрд╡ं рдЗрд╕рдХा рдоुрд╣ाрдиा рдЧंрдЧा рдирджी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХी рдХुрд▓ рд▓ंрдмाрдИ 200 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рджрд░рдзा рдФрд░ рдоोрд░рд╣рд░ рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рдЪрддрд░ा рд╕े рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдФрд░ंрдЧाрдмाрдж, рдЧрдпा, рдкрдЯрдиा рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЧंрдЧा рдирджी рд╕े рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рд╕े рдХीрдХрдЯ рдПрд╡ं рдмрдоाрдЧрдзी рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
(iii) рд╕рдХрд░ी рдирджी :- рдпрд╣ рдЙрдд्рддрд░ी рдЫोрдЯाрдиाрдЧрдкुрд░ рдХे рдкрдаाрд░ рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдЧंрдЧा рдХे рддाрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЕрдкрдиा рдоुрд╣ाрдиा рдмрдиाрддी рд╣ै।➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдХिрдЙрд▓ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдоाрд░्рдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╣ेрддु рдХुрдЦ्рдпाрдд рд╣ैं।
(iv) рдлрд▓्рдЧु рдирджी :- рдЗрд╕े рдЕंрддः рд╕рд▓िрд▓ा рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджी рдиिрд░ंрдЬрдиा рдПрд╡ं рдоोрд╣рдиा рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкुрд░ рдкрдаाрд░ рдХा рдЙрдд्рддрд░ी рднाрдЧ рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ рдХे рдкрдаाрд░ (рдЪрддрд░ा рдЬिрд▓े) рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдкुрдирдкुрди рд╕े рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХे рдкौрд░ाрдгिрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ै।
➧ рдкिрддृрдкрдХ्рд╖ рдХे рд╕рдордп рд╕्рдиाрди рдПрд╡ं рдкिंрдбрджाрди рд╣ेрддु рд▓ोрдЧ рдпрд╣ां рдЖрддे рд╣ैं।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें рдХेрд╡рд▓ рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рд╣ै।
➧ рдЙрдд्рддрд░-рдкрд╢्рдЪिрдоी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░
➧ рдЗрд╕ рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдкрд▓ाрдоू рдк्рд░рдоंрдбрд▓ рдоें рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрдлрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпां рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं :-
(i) рдЙрдд्рддрд░ी рдХोрдпрд▓ рдирджी :- рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рд░ांрдЪी рдкрдаाрд░ рдХे рдордз्рдп рднाрдЧ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЧрдв़рд╡ा, рдкрд▓ाрдоू, рд▓ाрддेрд╣ाрд░ рд╣ोрддे рд╣ुрдП рд╕ोрди рдирджी рдоें рдЬाрдХрд░ рдЧिрд░рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рдХुрд▓ рд▓ंрдмाрдИ 260 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдФрд░ंрдЧा рдПрд╡ं рдЕрдоाрдирдд рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рд▓ाрддेрд╣ाрд░ рдЬिрд▓े рдоें рдмूрдв़ाрдШाрдШ рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд, рдЬो рдЭाрд░рдЦंрдб рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рд╣ै рдФрд░ рдЬिрд╕рдХी рдКंрдЪाрдИ 450 рдлीрдЯ рд╣ै рдЗрд╕ी рдирджी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
(ii) рдФрд░ंрдЧा рдирджी :- рдпрд╣ рд▓ोрд╣рд░рджрдЧा рдЬिрд▓े рдХे рдХिрд╕рдХो рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдЙрдд्рддрд░ी рд╕ीрдоा рд╕े рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпां рдШाрдШрд░ी, рдЧोрд╡ा рдиाрд▓ा, рдзाрдзрд░ी, рд╕ुрдХрд░ी рдЖрджि рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░ рд▓ेрд╕्рд▓ीрдЧंрдЬ рдФрд░ рдмрд░рд╡ाрдбीрд╣ рдХी рд╕ीрдоा рдмрдиाрддे рд╣ुрдП рдХोрдпрд▓ рдирджी рдоें рдЬाрдХрд░ рдЧिрд░рддी рд╣ै।
(iii) рдЕрдоाрдирдд рдирджी :- рдпрд╣ рдЪрддрд░ा рдЬिрд▓े рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдмाрд▓ूрдоाрде рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдкांрдХी рдк्рд░рдЦंрдб рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпां рдЬिрдЬोрдИ, рдоाрдИрд▓ा, рдЬрдоुрдиिрдпाँ, рдЦैрд░ा, рдЪाрдХो, рд╕рд▓ाрд╣ी, рдкाрдЯрдо рдЖрджि рд╣ै।
➧ рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░
(i) рджाрдоोрджрд░ рдирджी :- рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рд╕्рдеिрдд рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкुрд░ рдкрдаाрд░ рдХे рдЯोрд░ी (рд▓ाрддेрд╣ाрд░) рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рд╣ुрдЧрд▓ी рдирджी рдоें рдоिрд▓рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рдХुрд▓ рд▓ंрдмाрдИ 592 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдпрд╣ рдирджी рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें 290 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдмрд░ाрдХрд░, рдмोрдХाрд░ो, рдХोрдиाрд░, рдЬрдоुрдиिрдпा, рдХрддрд░ी рдЖрджि рд╣ैं।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ, рдЧिрд░िрдбीрд╣, рдзрдирдмाрдж, рдмोрдХाрд░ो, рд▓ाрддेрд╣ाрд░, рд░ांрдЪी, рд▓ोрд╣рд░рджрдЧा рдЖрджि рдЬिрд▓े рдоें рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕े рджेрд╡рдирджी, рдмंрдЧाрд▓ рдХा рд╢ोрдХ рдЖрджि рдиाрдоों рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рджूрд╖िрдд рдирджी рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рдФрд░ рдмрдб़ी рдирджी рд╣ै।
(ii) рдмрд░ाрдХрд░ рдирджी :- рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкुрд░ рдХा рдкрдаाрд░ рд╣ै।
➧ рдпрд╣ 225 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░ рджाрдоोрджрд░ рдирджी рдоें рдЬाрдХрд░ рдЧिрд░рддी рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ, рдЧिрд░िрдбीрд╣, рдзрдирдмाрдж рдЖрджि рдЬिрд▓े рдоें рдЕрдкрдиा рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдмрдиाрддी рд╣ैं।
(iii) рдЕрдЬрдп рдирджी :- рдпрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुंрдЧेрд░ рдЬिрд▓े рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 288 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рдпाрдд्рд░ा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рднाрдЧीрд░рде рдирджी рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें рдЕрдкрдиा рдоुрд╣ाрдиा рдмрдиाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдкрдерд░ो рдПрд╡ं рдЬрдпंрддी рдХा рдиाрдо рдЖрддा рд╣ै।
(iv) рдордпूрд░ाрдХ्рд╖ी рдирджी :-рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдд्рд░िрдХूрдЯ рдкрд╣ाрдб़ी (рджेрд╡рдШрд░) рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдХुрд▓ 250 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд╣ुрдЧрд▓ी рдоें рдЬाрдХрд░ рдоिрд▓рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдзोрд╡ाрдЗ, рдЯिрдкрд░ा, рднाрдорд░ी рд╣ै।
➧ рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें рдЗрд╕ рдирджी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдиौрдЧाрдо्рдп рдирджी рд╣ै।
(v) рдм्рд░ाрд╣्рдордгी рдирджी :- рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рджुрдордХा рдЬिрд▓े рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рджुрдзрд╡ा рдкрд╣ाрдб़ी рд╕े рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдЧुрдорд░ो рдФрд░ рдРрд░ो рдоुрдЦ्рдп рд╣ैं।
➧ рдпрд╣ рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд╣ुрдЧрд▓ी рдоें рдЕрдкрдиा рдоुрд╣ाрдиा рдмрдиाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХा рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рджुрдордХा, рд╕ाрд╣िрдмрдЧंрдЬ, рджेрд╡рдШрд░, рдЧोрдб्рдбा рд╣ै।
(vi) рдЧुрдоाрдиी рдирджी :- рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рд░ाрдЬрдорд╣рд▓ рдХी рдкрд╣ाрдб़ी рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЕрдкрдиा рдоुрд╣ाрдиा рдЧंрдЧा рдирджी (рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓) рдоें рдмрдиाрддी рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рд░ाрдЬрдорд╣рд▓ рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпों рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдЙрдд्рддрд░ी-рдкूрд░्рд╡ी рдЦंрдб рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдХे рджो рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпां рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдоेрд░ेрд▓ рдирджी рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдЖрдХрд░ рдмुреЭेрдд рдХे рдкाрд╕ рдоिрд▓рддी рд╣ै।
➧рдЕрди्рдп рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рджрдХ्рд╖िрдг рдХी рдУрд░ рд╕े рдЫोрдЯी рдирджिрдпां рдЖрдХрд░ рдоिрд▓рддी рд╣ै, рдЬो рдЫोрдЯे рдоैрджाрдиी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддे рд╣ैं।
(vii) рдмंрд╕ोрд▓ोрдИ :- рдЗрд╕ рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдЧोрдб्рдбा рдЬिрд▓े рдХे рдмांрд╕ рдкрд╣ाрдб़ी рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рджुрдордХा рдХे рдкрдЪाрд╡ाрд░ा рдХे рдирдЬрджीрдХ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддी рд╣ै рддрдеा рдоुрд░ाрд░ाрдИ рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХे рдкाрд╕ рдЧंрдЧा рдоें рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рджрдХ्рд╖िрдгी-рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░
➧ рдЗрд╕ рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдоें рд╕्рд╡рд░्рдг рд░ेрдЦा, рд░ाрдвू, рдЦрд░рдХрдИ, рдХांрдЪी, рд╕ंрдЬрдп, рдХрд╕ाрдИ рдЖрджि рдирджिрдпां рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै।
(i) рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा рдирджी :- рдпрд╣ рд░ांрдЪी рдХे рдирдЧреЬी (рдк्рд░рдЦंрдб) рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдХрд░ीрдм 470 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ूрдк рд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें рдЧिрд░рддी рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХी рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдирджी рд╣ै рдЬो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ूрдк рд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें рдЧिрд░рддी рд╣ै, рдЕрди्рдпрдеा рд╕рднी рдирджिрдпां рдХिрд╕ी рдиा рдХिрд╕ी рдирджी рдоें рдЬाрдХрд░ рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджिрдпों рдоें рдХाрдХрд░ो, рдХांрдЪी, рдЦрд░рдХрдИ, рдЬाрдорд░ू, рд░ाрдвू, рд╕ंрдЬрдп рдЖрджि рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै।
➧ рдЗрд╕े рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा рдирджी рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рдирджी рдХी рд░ेрдд рдоें рд╕ोрдиे рдХा рдЕंрд╢ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ी рдирджी рдкрд░ рд╣ुंрдбрд░ू рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै।
(ii) рдЦрд░рдХрдИ рдирджी :- рдЭाрд░рдЦंрдб рдФрд░ рдЙрдб़ीрд╕ा рдХे рдордз्рдп рд╕ीрдоा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЦрд░рдХрдИ рдирджी рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
➧ рдЗрд╕ рдирджी рдкрд░ рдЦрд░рдХрдИ рдЬрд▓ाрд╢рдп рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
➧ рдпрд╣ рд╕्рд╡рд░्рдгрд░ेрдЦा рдХे рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХे рдХिрдиाрд░े рд▓ौрд╣рдирдЧрд░ी рдЬрдорд╢ेрджрдкुрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
(iii) рдХाँрдЪी :- рдЗрд╕ рдирджी рдкрд░ рдЭाрд░рдЦंрдб рдХा рджрд╢рдо рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рд╕्рдеिрдд рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рдКंрдЪाрдИ 144 рдлीрдЯ рд╣ैрд╣ै।
➧ рдпрд╣ рд░ाрдвू рдирджी рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджी рд╣ै।
➧ рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░
➧ рдЗрд╕ рдЕрдкрд╡ाрд╣ рддंрдд्рд░ рдоें рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрдпрд▓ рдПрд╡ं рдФрд░ рд╢ंрдЦ рдирджी рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। (i) рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрдпрд▓ :- рдпрд╣ рд░ांрдЪी рдХे рдирдЧреЬी рдк्рд░рдЦंрдб рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рд╢ंрдЦ рдирджी (рдЙрдб़ीрд╕ा) рдоें рдЧिрд░рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рдХुрд▓ рд▓ंрдмाрдИ 470 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджी рдХाрд░ो рд╣ै।
➧ рд╢ंрдЦ рдирджी рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдпрд╣ рдЙрдб़ीрд╕ा рдоें рдм्рд░ाрд╣्рдордгी рдирджी рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।
(ii) рд╢ंрдЦ рдирджी :- рдпрд╣ рдЧुрдорд▓ा рдХे рдЪैрдирдкुрд░ рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 240 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░ рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрдпрд▓ рдоें рдоिрд▓рддी рд╣ै।
➧ рдЗрд╕рдХे рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЭाрд░рдЦंрдб рдХा рдЧुрдорд▓ा рдЬिрд▓ा рдЖрддा рд╣ै।