तारा आञ्चार (काहनी)
| प्रो. (डॉ.) कृष्ण चंद्र टुडू |
| काल्पनिक तस्वीर |
चाइत् बाइसाघ दिन ताँहेंकाना। “बासयाम तोराखोन गे लोलो होय साँवते, बारडू ओटाङ राकाप इदीः काना, सेरमा पेरेच् । मोने रे चेत् चो हेच आदेया “सानो मुरमू“ दो, सेंन्दरा ए सापड़ाव ओडोक एना, सारदी सितुङ, ती रेआः सार,साप् काते, “आरारू बू “ सेत । आरारू बुरू रे दो ञुत- ञुहुम तोरा खान गे हुडिञ-माराङ, जिब जियाली आर जानवारको दाः ञूको आँड़गोना, बाहा झारना ते, आर ओकावाः तेताङ को मारतोक इदिया।
सानो मुरमू हों सेंदरा आड़िस मोने रे, लोलो होय, सितुङ रेयाः एलाङ ते, गोसो तोलमोज आकान होड़मो, जिवी रेनाः तेताङ मारतोक लागित, आँडगो एनाय बाहा झारना सेत् गे। आँजले पेरेचदाः ए ञू आना । तेताङ मारतोक एन ताया। रूवाड़ चालाः कानाय, आजाः रूवाड़ होर ते । आचगा गे, सारदी सितुङ रे बिजोड़ पोताम लेका कुकुडुबुर सेरेञ राहाय आजोम आम केत आ।
आजोम आम साँवते गोसो तोलमोज आकान होड़मोहों फांडगार आरूगोंद एना। सेरेज राहा रेयाः मोज हेडेम सिबिल आटकार गोः आदेया। मोनेय दाड़ केदा, सेरेञ राहा आजोम लागि, मेनखान आतेन आतेन ते, बाई-बाई ते सेरेज राहा मुचात् इदीयेना सारदी सितुङ रेनाः लोलो आतास रें आर सेरेत्रिजाः उमुल आलहा हों दानाङ इदीयेना, सानोवाः मेत् आहा खोन सितुङ झाँज ते।
दोसार हिलोः आरहों जाव दिन लेका गे ती रे आः-सार साप काते, ओडोक एनाय सेंन्दरा बिर ते चेंड़े सेन्दरा। चालाव-चालाव तुलुच् तायोम सेत् ए कोयोः रूवाड केत् आ। जेलेयाय मित् कुड़ी होपोन ए पाँजा आकाः देया, माराङ आहार रेनाः आड़े दानाङ-दानाङ ते ।
-तिंगुयेनाय सानो मुरमू लाडया बाड़े दारे बुटा रे जाव दिन लेका गे।
हेच् सुर सेटेर साँवते जेलेयाय, आजिज मिलोन जुरी “बाहा“ गे कानाय ।
- “माई बाहा, होला दो आमगेम ताँहेंकाना“ आटूपाटू सानोय मेनकेत् आ।
आमाः सेरेत्र राहागित्र आजोम लाःआ, पालेत्?
- “होय इञाः सेरेस राहा गे ताँहेंकाना, आर इगित्र ताँहेंकाना।
“ दृबोतोर सातालाः ए लाई केआय बाहा माई दो।
- “चेदाः नोङका दो ?“ हाहाड़ायाते सानोय रोड़ केत् आ।
- बाहा चेत् हों बाय लाइ लेत् आ, नाडरी रोहोड़ पोसागोः कान लेकाय आइकाव लेदा पालेत् । एन हों जाव दिन लेकागे “तारा आञ्चार’ आटेत् काते दुडुप एनाय सानोवाः सुर रे, बोहोः कुटबुर आते थिर एनाय।
सानो मुरमू दो आटोपाटो ब्राहावाः बोहो. ए.राकाप केतुआ। राका साँवते जेल केतु आय-बाहावाःताला होरासी रे “बाहा सिन्दुर’ आर लेंगा ती रे ’भेड़हेंत् साकोम” । एनरेहों कुली केदेयाय- “बाहा नोवा दोम चेका केआ? बाहा मेत् दाः जोत् जोत्ते मेन केदायदृ “दादा तोपोल लेना लाङ मोने ते, जिवी रेनाः तारा आञ्चार गाँट काते, साखीलाङ दोहो ले या नुई लाडया बाड़े दारे गे। आलाङा जिवीत् जिवोन आखिर दिन हाबिच सारीकोमा मेनते। मेनखान तेहेज ओना तोनोल तोपोल, आलाक जाड़ी नाड़ी लेका रेचराचाः तोपागोः काना-बाहा“ माई लाइ मुचात् साँवते रा राः ए धुराव एना।
“बाहा आम नुना चाँड़े,नुना लोगोन, इञ बागी कातेम ओडोक चालाःआ मेनते इञाः उइहार हों बाङ ताँहेंकाना आर नुनाः दुलाड़ ताहेंकाते रेहों, मोने आजाड़ी लेका तिस रेहों आमाः बाप्ला रेनाः काथा बाम लाई आहिञा, नोवा खोन हाहाड़ा दो चेत् हुय दाया आ।“ - सानोय मेन केतुआ।
“आर बाड़ती जाहाँनाः बाङ बिलोम काते, देलाङ जाहाँसेत् मेत्
लुतुर ओनते गेलाङ जिरा। “ - बाहाय मेन केत आ। आ पाटू सानोय मेन केत् आ- आलोम रागा, “नोङका दो चेका हुय दायाःआ। “ बाङा, बालाङ त्रिरा, आलाङा जिवित लिखोन तोपोल बानूः आनाङ । नोवा धारती रें तेहेत्र माँझी मोड़े होड़को तोल आकात् आ आमाः आञ्चार लुगड़ी, नोवा दो ओहोञ राड़ा केया। आलोम रागा, दू ओड़ाः ते रूवाड़मे,राही डाली ते सेटेर आकान, ओड़ाः दुवार रिनिच् सोनोत पेड़ा सागुनाय में जायजुग लागित् । दुलाड़ेम जिवित् जिबोन भूर । आलोम रागा, मेदाः आलोम जोरोया । दिसोम रे ताँहेंन लागित साँवताम आम केत् । ”दृ सानो मुरमू नोवा मेनकाते आजा धुती आञ्चार लगड़ी ते बाहावाः मेत्दाःए जोत्काः नाय एटाः सेत कोयोः काते।
आडी आडी काथाकिन रोपोड़ एना, मेनखान ओकोय हो ओकोय ते बाङकिन सांबडावोः काना। सानोवाः मोने जिवी रे सेदाय मारे काथा उइहार-उइहार ते कॉहिस हेच इदियाय काना, काइच काइच् ते तेहेञ आजिज सोहाग रिनिच जिवी मिरूय फारकाव ओडोकोः कानते, सानोवाः खाञ्चार खोन। दिसागे बाडे आइकाऊ लाओं, मोने-मोने ते चेत् कोचोय मेनकेत् । मुचात् तेत् आजोम एना- “नोवा होड़मो रेनाङ गोनोङ गे बानूः आनाङ, आर नोवा होड़मो दोहो काते चेत् इञ चेकाया ? “ सेदाय काथा उइहार-उइहार ते, बाई-बाई ते, आ सारए राकाप केआ, सार ए फेत् केआ, ताला कोड़ाम रे । जेल जेल ते सानो मुरमूवाः जिवी चालाव एना बाहावाः सामाङरे । मिलोन जुरी सानो बागियाः नाय, जाय जुग लागित नोवा धारती ओतेत दो।
बाहा आडीगेय राः हालाङ केतु आ, मेनखान चेकायाय, बाई-बाई तेय मेन केत् आ- “बिधी बिधान्तार रेनाः कोलोम दो ओकोय हों बाडे एड़ावकेया। इञाः नुसिब रे दो नोवा गे ओल ताँहेंकाना पालेत् । आर चेत ए चेकाया बाहा दो, बागियाः देयाय जाय जुग लागित आजिज मिलवा गाते । बाँदेयाकात् साड़ी लुगड़ी रेनाङ तारा आञ्चार चिरा काते,सानोवाः बोहोः ए पोटोम एसेत्काः ना, मोने जिवी रेनाङ सेदाय रोपोड़ काथा उइहार-उइहार ते । -पाटू दाड़ केत् आय ओड़ाः ते। जेलकोवाय बारयात कोड़ा हों मेनाः कोगेया, आच बिदाये लागित ताँगि होर रे ।
ओड़ाः गानाडे लेबेत् साँवते हिलीत् तेत् ए मेन केत्आ- “माई ओकातेम चालाव लेना“ । चेत् हों बाङ ए लाईलेत् आ। कुसुत् कुसुत् राराः ए धुराव एना। एनखान गोड़ोम एगाँत् ए हेच एना, बाहा सुर ते। हेच् साँवते बुझाव ए छुटाव एना। - “गोड़ोम कुड़ी “आलोम रागा । कुड़ी होपोन जोनोम दो एटाः ओड़ाःगे। मित् दिन बाङ मित् दिन चालाः तेगे हुयूरू आ। इञ हों तो जानाम ओड़ाः बागी कातेञ हेच आकाना नोवा चाम्पानागार ते दो।“ माई एटाः ओड़ाः ते कुड़ी होपोनबो चालाव लेन एनाङ धारती आयोवाः रिन हालाःआ। आर नोवा गे काना कुड़ी होपोनाः धोरोम दो। एन हों राराः कान गेयाय बाहा दो। “मा, मा लोगोन सापड़ा मे, बिदाय मेया ले नावा चिरूनागार बाजार ते“ दृ आर हों गोड़ोम एंगात लाँदा सातालाः ए मेनकेतुआ।
आडी गेय राः केतुआ। कोड़ाम चेतान ते हिडिर-हिडिर मेत दाः जोरोयेना। तारा आञ्चार लोहोत् चाबायेना। इखान चेकायाय, निट ते। आडी जाँक जोमोक राही डाली ते । हान्ते सानोवाः गोयच होड़मो, आको ओड़ाः होड़ हेच्काते को इदिकेत्आ। बाप्ला तायोम इदी रूवाड़,आगू रूवाड़ केत्किना को । आतो टोला रिन कोड़ा कुडीकोहों “सिसिर हाँडी“ एम काते को बिदाय कात कोवा । एकोड़िया केत् किना को मेनखान ओना आरे माहा हों, पारोम एना। बाहा को इदी रूवाड़ केदेया जाँवाय ओड़ा “चिरू नागर ते । किदू दाका जोम बाड़ा काते सानाम को जापित केत् आ ओड़ारे । जापित् साड़ा सातित्र ओक्तो, ताला त्रिदा बेड़ा रे लाड़ ए जोटेत् आदेया बाहायिच जिवी जुरी सामोल हाँसदाः दो। आडी गेको रान मुरगान केदेया, आडी गेको ओझा पाती केदेया। मेनखान बाङ ए बेस लेना। जिवी बेड़ा बाङ रूवाड़ लेना, बगियाः नाय जाय जुग लागित धारती ओतेत् सामोल दो। सामोल दो कायरा ढोंगा रेको आतू कादेया दारड़ा गाड़ारे । बाहा दो गेल सेरमा हाबिच जाँवाय ओड़ाः रे ताँहेंएनाय । मित् दिन दो कुड़ाम सेत रे दुडुप काते मोने मोनेते मेन जोङ काना । चेत् इञ चेकाया नोडे दो ? ओकोय साँव इञ ताँहेंना? जाहाँयगे इञ रेनको ताँहेंकाना, सानाम को चालाब एना, इञ हुञ चालाः आ। जांहासेत् मेत् लुतुर,ओन्ते गित्र चालाः आ। होर गे होर दोय उदुःआञा,लाहा अकागित्र ताँहेंना। मित् दिन दो बाई बाई ते जुत् हुम तोरा ओडोक चालाव एनाय । कोयोः रूवाड़ सानाय काना जाँवाय ओड़ाः । मेनखान बाय कोयोः रूवाड़ दा यात् आ। जानाम ओड़ाःए हेच एना, हिली दादा बाङकिन बुगिना आडिगे किन एद्रे आड़िस आया। मित् दिन दो मोने जिवी काँहिस एनते, मोने गोटा काते मेन जोङ कानाय एकलारे “नोवा होड़मो दो चेत् ए चिकाया? चेत् ए कामीया, आपान आपिन बो हेच आकाना नोवा धारती ते दो, आर, आपान आपिन बो रूवाड़ चालाः आ, ओकोय हों ओकोय रिन हो बोन बाङ काना। “ आड़ी लेकान काथा बाहावाः मोने रे गुलावाते तारको राकाप् एना जिवीरे । ताकेर हारकेत् तारकोयेना ताला कोड़ाम रे । लाहा एनाय माड़ाङ सेत्गे, माराङ आहार रेनाः लाडया बाडे दारे बुटा तेगे। सेटेर साँवते,हानते नाते कायोः बाड़ा केत् आय। देच् एनाय दारेते, बादेयाकात् साड़ी लुगड़ी रेनाः तारा आञ्चार चिरा काते, बिन बाहा हारमालाय बेनाव केत् आ, आराव केत आय होटो रे, मेनखान जेल जेल ते, बाई बाई ते हासित एना होटोः रेनाः ’तारा आञचार बाहा माला’ दो। लाडया बाड़े दारे रेनाः डार रे,बाहामाई दोय आकायेना, जिवी मिरू हों फारकाव ओडोक एना जायजुग लागित, होड़मो खानचार खोन। खान गे सेरमा रे बिजली साँवते हुडुर साडेयेना। बाहा माईवाः जियोन खेलोड दो तारा आञ्चार लेका तारा रेगे मुचात्एना।






0 comments:
Post a Comment